Get Adobe Flash player
menu
Cretan Quality Label Cretan Quality Label
menu
 
 
content

“Ο Έρωντας της Κρήτης”


Ας επιχειρήσουμε όμως μια παρουσίαση του φυτού.

Όπως λέει και ο καθηγητής Καββάδας ο Δίκταμος είναι πολυετές,νανοφυές φρύγανον. Ένας μικρός θάμνος δηλαδή θα μπορούσαμε να πούμε, που θα τον συναντήσουμε σκαρφαλωμένο σ’ απόκρημνους βράχους και σε υψόμετρο που ξεκινά από την επιφάνεια της θάλλασας και φτάνει τα 1500 μέτρα, στα βουνά μόνο της Κρήτης, αφού όπως έγραψε και ο Θεόφραστος “το δε δίκταμνον ίδιον της Κρήτης”. Κι’ ακόμα όπως μαρτυρεί πάλι ο Θεόφραστος από την αρχαιότητα  ήδη, ο δίκταμος ήταν σπάνιος και υπήρχε σε λίγες περιοχές “το δε δίκταμνον σπάνιον εστί και γαρ ολίγος ο τόπος ο φέρων και τούτον αι αίγες εκνέμονται δια τα φιληδείν” δηλαδή την σπανιότητα του δικτάμου ο Θεόφραστος, την αποδίδει στις αίγες που τους αρέσει ιδιαίτερα (και … είχανε τους λόγους τους όπως γράφουμε παραπάνω).

Έτσι από τη μια οι αίγες από την άλλη οι άνθρωποι που τον μαζεύουν για χρήση ή εμπόριο εδώ και 3000 χρόνια ο δίκταμος απόμεινε στα απόκρημνα στεφάνια των βράχων τους “δέτες” που λέμε στην Κρήτη, που είναι απρόσιτα ακόμα και για τα κατσίκια. Σήμερα ο δίκταμος (σαν αυτοφυής, γιατί υπάρχει και καλλιεργούμενος) έχει χαρακτηρισθεί από το Συμβούλιο της Ευρώπης, σαν φυτό “ευαίσθητο” που πάει δηλαδή να γίνει σπάνιο και πρέπει να προστατευθεί.

Η συστηματική, σε βαθμό γενοκτονίας θα λέγαμε, συλλογή του άρχισε στις αρχές του αιώνα μας, επειδή η ζήτηση στη διεθνή αγορά ήταν μεγάλη και οι τιμές πολύ υψηλές (1200 δρχ./kg το 1929, 800 το 1938 και 600 το 1939).

“Η βλάστησίς του σήμερον ένεκεν της εντατικής και βανδάλου δια της εκριζώσεως συλλογής του, περιωρίσθη εις τας πλευράς των αποκρήμνων και βαθέων χαραδρών των υψηλών Κρητικών ορέων. Δυστυχώς όμως και εκείθεν, εάν δεν ληφθώσιν σύντομα και δραστικά μέτρα πολύ συντόμως θέλει εκλείψει, διότι μ’ όλον ότι είναι αδύνατον να παρέλθη έτος χωρίς να σημειωθώσιν δυστυχήματα προερχόμενα εκ της κατακρημνίσεως συλλεκτών τινών, οι οποίοι διά να φθάσωσι τα φυτά δεν διστάζουν να κατέρχωνται εντός των χαραδρών προσδεδεμένοι διά σχοινίων αιωρούμενοι εις κενόν βάθος από είκοσιν έως πεντήκοντα και πλέον μέτρων.

Συνήθως εις την συλλογήν του φυτού τούτου ασχολούνται οι κάτοικοι των ορεινών χωρίων των ευρισκομένων πέριξ των τόπων όπου φύεται τούτο. Εις τούτο συντελεί αφ’ ενός μεν το βραχώδες και συνεπώς ακατάλληλον δι’ άλλην τινά καλλιέργειαν έδαφος, αφ’ετέρου δε η μεγάλη εμπορική του αξία (η οποία είανι συνέπεια της λόγω των θεραπευτικών ιδιοτήτων του μεγάλης ζήτήσεως, της σπανιότητας και του επικινδύνου της συλλογής του) τους αναγκάζει να αψηφούν τους κινδύνους διά να δύνανται να είναι οικονομικώς αυτάρκεις, διότι μία οικογένεια κατορθώνουσα να συλλεξη τεσσαράκοντα-πεντήκοντα οκάδας φυτών εισπράττει ετησίως είκοσι πέντε έως τριάκοντα χιλιάδας δραχμών.Υπάρχουσιν δε πολλοί τοιούτοι αφού μόνον δια του Τελωνείου Χανίων εξάγονται κατ’ έτος εξ έως επτά χιλιάδες οκάδες ξηρού φυτού συνολικής αξίας πλέον των τετρακοσίων χιλ. δραχμών.

Για τη συλλογή του δικτάμου μας πληροφορεί και ο γεωπόνος Ιωάννης Τσουμής, Προϊστάμενος της Γεωργικής Υπηρεσίας Λασιθίου, με το άρθρο του στο Γεωργικό Δελτίο του Υπουργείου Γεωργίας του έτους 1938, τεύχος γ’ …

” Ή συλλογή του κυρίως ήρχισε προ τριακονταετίας, ήτοι αφ’ ής ήρχισε να εξάγεται εις το εξωτερικον. Διενεργείται δε από ειδικά συνεργεία απαρτιζόμενα από 4 ή και πλείονας ορεσιβίους και τολμηρούς κατοίκους της υπαίθρου Κρήτης. Εις τον νομόν Λασηθίου πλήν των εντοπίων οίτινες απήρτιζον τα συνεργεία, προσήρχοντο και εξ άλλων περιοχών της Κρήτης και κυρίως Σφακιώται, οίτινες απ’ άκρου εις άκρον διέτρεχον την μεγαλόνησον επιδιδόμενοι ειδικότερον εις την συλλογήν του δικτάμου. Δια χονδρών σχοινίων εκρέματο εκ περιτροπής εις των συλλογέων από την κορυφήν της στεφάνης (δέτου) και εκ σημείων διδομένων από έτερον εργάτην ιστάμενον εις θέσιν κατάλληλον απέναντι του δέτου, κατηυθύνετο εις το ύψος ένθα εφύετο το πολύτιμον φυτόν δια την συλλογήν ή μάλλον την απόσπασίν του εκ του βράχου. Βαρύς είναι ο φόρος εις ανθρώπινον αίμα τον οποίον κατέβαλεν η ύπαιθρος Κρήτη εις τον δίκταμον. Κατ’ έτος εσημειούντο θάνατοι εκ πτώσεως των συλλογέων και αρκετοί είναι οι επιζώντες ανάπηροι.

Άλλοτε πάλιν εχρησιμοποιούντο μακρότατα στελέχη φέροντα εις το άκρον περόνην σιδηράν, δια των οποίων απεσπάτο εκ του βράχου ολόκληρον το φυτό κατά το δυνατόν.

Η ποσότης ήτις συνελέγη κατά το παρελθόν έτος 1936 δι’ ολόκληρον τον Νομόν Λασηθίου ανήλθε μόλις εις εκατόν πεντήκοντα (150) οκάδας. Διενηργήθη δε εκ της περιφερείας των κάτωθι κοινοτήτων κατά σειρά :

Μάλλος, Χριστός, Παρσάς, Καλαμαύκα, Κρούστα Κρητσά, Κββούσι, Ορεινό, Άγιος Ιωάννης και άλλων τινών εις ασήμαντον ποσότητα.

Εκ του γεγονότος τούτου δύναται τις να λάβη ιδέαν της σπάνιος του φυτού σήμερον. Άλλοτε, προ τριακονταετίας, ότε ήρχισεν η συλλογή του, η συλλεγόμενη ποσότης κατ’ έτος ήτο πολύ μεγαλυτέρα, δεκαπλάσια και πλέον. Η τιμή διαθέσεώς του μικροτέρα εν σχέσει με την επιτυγχανομένην σήμερον, αλλ’ αρκετά σημαντική (1,20 – 1,50 χρυσαί δραχμαί κατ’ οκάν) διά να οργανούνται και να δρώσιν ειδικά συνεργεία συλλογέων. Έκτοτε η τιμή διαθέσεώς του ηύξανεν από έτους εις έτος και η συλλογή εκ παραλλήλου ενετείνετο. Εκ της εντάσεως δε ταύτης της συλλογής και κυρίως εκ του ληστρικού τρόπου καθ’όν διεξήγετο, η ποσότης του συγκομιζομένου αυτοφυούς δικτάμου κατέπιπτεν από έτους εις έτος ώστε κατά το παρελθόν να φθάση εις την προμνησθείσαν μικράν ποσότητα. Τείνει δε να μηδενισθή συντόμως διά της εξαλείψεως, δυνάμεθα να είπωμεν, του πολύτιμου τούτου φυτού εκ της χλωρίδος της Κρήτης.


Σελίδες: 1 2 3 4 5

Tags: , ,


Both comments and pings are currently closed.


content