Get Adobe Flash player
menu
Cretan Quality Label Cretan Quality Label
menu
 
 
content

“Ο Έρωντας της Κρήτης”


Η εξακολουθούσα εν τούτοις μεγάλη ζήτησις Κρητικού δικτάμου εκ του εξωτερικού και αι εξωφρενικαί τιμαί αίτινες προσερέροντο αυξανόμεναι με την μείωσιν της συλλεγόμενης ποσότητος, εκημιούργησε την καλλιέργειαν του φυτού τούτου προς εμπορείαν. Προηγουμένως είναι αληθές ότι εκαλλιεργείτο ο δίκταμος εν Κρήτη αλλ’ αραιότατα εις γάστρας, ως φυτόν κοσμητικόν. Εκαλλιεργείτο επίσης και εις το εξωτερικόν και δή εις Γαλλίαν και οι κατάλογοι των μεγάλων οίκων σπόρων και φυτών περιελάμβανον και τον δίκταμον μάλλον ως σπάνιον κοσμητικόν είδος.

Η καλλιέργειά του προς πώλησιν ήρχισε μόλις προ 4 ή 5 ετών και το σύνθημα εδόθη από τινά χωρία των περιφερειών Ρεθύμνης και Ηρακλείου διά να επεκταθή ταχύτατα εις ολόκληρον την Κρήτην παντού όπου αι κλιματολογικαί συνθήκαι εμφανίζονται πρόσφοροι. Κατ’ αρχάς η καλλιέργεια ήτο περιωρισμένη μόμον εις γάστρας, είτα δε επεξετάθη εις αυλάς, κήπους και τελευταίως εις αγρούς. Ιδιαιτέρως η καλλιέργεια του δικτάμου εις τον Νομόν Λασηθίου ήρχισε μόλις προ διετίας και δή από τας Κοινότητας Νεαπόλεως, Τζερμιάδων, Ψυχρού, Καββουσίου, διά να επεκταθή αποτόμως σχεδόν απανταχού.

Εις τον Νομόν τούτον η παραγόμενη σήμερον ποσότης καλλιεργούμενου δικτάμου είναι ασήμαντος, σχεδόν μόνον πενήντα(50) οκάδες, υπάρχει όμως τάσις μεγάλης επεκτάσεως της καλλιεργείας ως και εις τους Νομούς Ρεθύμνης και Ηρακλείου.

Η απαρχή αύτη της καλλιεργείας του δικτάμου προς εμπορείαν δέον να θεωρηθή ως μια νίκη της Ελληνικής Γεωργίας και να χαιρετισθή ως απαρχή καλλιεργείας της πληρώρας των φαρμακευτικών και αρωματικών φυτών, άτινα αυτοφύονται εν τη χώρα και άτινα θα ηδύναντο επωφελώς να καλλιεργηθώσιν εν αυτή.

Όμως η επέκταση της καλλιέργειας ανακόπηκε με τον πόλεμο του 40 και μετά την απελευθέρωση η πτώση της τιμής στη διεθνή αγορά περιόρισαν την καλλιέργεια του δικτάμου σε 200 περίπου στρέμματα σήμερα, στην Έμπαρο και στα γύρω χωριά του Ηρακλείου. Η συστηματική καλλιέργεια έδωσε αύξηση στις αποδόσεις του φυτού σε χλωρή μάζα αλλά μειώθηκε η τιμή του από την υπερπροσφορά και την αδυναμία οργάνωσης της αγοράς του εξωτερικού καθώς και από το γεγονός ότι η περιεκτικότητα του καλλιεργούμενου φυτού, σε αιθέριο έλαιο είναι μικρότερη από ότι στο αυτοφυές. Ποιοτικά πάντως, δηλαδή σαν χημικές ουσίες περιεχόμενες και στο καλλιεργούμενο και στο αυτοφυές φυτό, βρισκούμε τις ίδιες, μόνο ποσοτικές είναι οι διαφορές.

Σήμερα πια έχουν χαθεί οι συλλέκτες του άγριου δίκταμου, οι “ερωντάδες” που Σφακιανοί κυρίως στην καταγωγή, δεμένοι με χοντρά σκοινιά τις “γούμενες” μάζευαν το βοτάνι σ’ απρόσιτους γκρεμνούς. Μαζί τους χάθηκε κι’ αυτή η ποιότητα, το έντονο άρωμα που μοσχοβολούσε το κάθε χνουδωτό φυλλαράκι του φυτού.

Και λέμε χνουδωτό, γιατί το καλλιεργημένο φυτό έχει πολύ λιγώτερο χνούδι από το άγριο αφού το χνούδι είναι ένας σχηματισμός που κάνει το φυτό για να περιορίσει τη διαπνοή του και να επιβιώσει εξοικονομώντας υγρασία στους βράχους που φυτρώνει.

Το καλλιεργημένο φυτό, έχοντας αρκετή υγρασία στο έδαφος, δεν ενεργοποιεί τον αμυντικό μηχανισμό να δημιουργήσει χνούδι και στερημένο από τις άσπρες τρίχες το φύλλο αποκαλύπτει τη χλωροφύλλη του και εμφανίζεται πρασινωπό.

Ίσως η καλλιέργεια του φυτού σε οριακά εδάφη της ορεινής ζώνης ως “βιολογική καλλιέργεια” να ξανάδινε τη χαμένη ποιότητα και τιμή, έστω με μείωση της ποσότητας, αφού είναι από την αρχαιότητα γνωστό και το αναφέρει ο Θεόφραστος ότι “οι ξήροι και διάπυροι τόποι τα κάλλιστα των αρωματικών φέρουσιν”. Και στην Κρήτη “ξήρους και διάπυρους” τόπους έχουμε άφθονους και οι κάτοικοι (όσοι έχουν μείνει) των ορεινών και προβληματικών Κοινοτήτων θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν ένα πρόσθετο εισόδημα.

Ας γυρίσουμε όμως πάλι στη λαογραφία του φυτού.

Όπως μας πληροφορεί η λαογράφος Ευαγγελία Φραγκάκη, “ο δίκταμος συλλέγεται μετά του Προφήτη Ηλία (20 Ιουλίου), για να είναι “λαδωμένος”. Την ημέρα της Αγίας Μαρίνας ο έρωτας έχει πολύ “θυμό” κι’ ο αέρας που τον περιβάλλει “αρπά κι’ ανάφτει κι’ όποιος θωρεί τη λάψη”

Λένε πως αν ανάψεις ένα σπίρτο κοντά σε δίκταμο τις ημέρες αυτές, πιάνει αμέσως πυρκαγιά. (…να λοιπόν γιατί έχουμε τόσες πυρκαγιές στην Κρήτη !…)

Σήμερα οι κάτοικοι της Δυτικής Κρήτης που υπάρχει και περισσότερος, χρησιμοιποιούν τον δίκταμο για παθήσεις του ήπατος, τους στομάχου, κατά των νευραλγιών και πονοκεφάλων και σαν επουλωτικό, αλλά φυσικά και σαν θερμαντικό ρόφημα, βραστάρι.


Σελίδες: 1 2 3 4 5

Tags: , ,


Both comments and pings are currently closed.


content